Kon Tum đã được thiên nhiên ban tăng cho mảnh đất màu mỡ, vẻ đẹp hùng vĩ và hoang sơ có đầy đủ cả sản vật của núi rừng và sông suối, qua những bàn tay khéo léo của những người con bản địa đã tạo ra những món ăn mang đậm những đặc trưng của đại ngàn núi rừng Tây Nguyên như : Gỏi lá, cá chua, gỏi cá kiến vàng, dế chiên thơm ngon, khác lạ mà bạn không thể bỏ qua nếu đã đến với mãnh đất này ghé thăm.

#Gỏi lá.

Nếu đã dịp lên đến phố núi Kon tum nằm ở cực bắc Tây nguyên – Kon tum, bạn hãy thưởng thức món Gỏi lá đặc sản nơi đây. Món gỏi này được chọn từ hơn 40 loại lá khác nhau, có nhiều loại rất quen thuộc với chúng ta, nhưng cũng có những loại phảicất công tìm kiếm đại ngàn Tây Nguyên mới có.

gỏi-lá

Gỏi Lá có thành phần bao gồm các loại lá: khác nhau như lá lộc vừng ( còn gọi lá Mưng ), sâm đất ( thổ sâm), hồng ngọc, lá mơ, lá cải cay,lá ổi, đinh lăng, sung, lá lốt, trâm, lá mã đề, cây diếp cá, chó đẻ răng cưa, quế, húng, thuyền đất… Trong những loại ấy, ba lá không thể thiếu là: lá mơ lông, đinh lăng và lá sung. Người ta lấy các loại lá này cuốn thành hình phễu để gắp vào đó các loại thức ăn. Các món ăn kèm với lá như thịt heo ba chỉ, tôm rang, da heo thái mỏng trộn cùng với bột gạo nếp rang. Nước chấm được làm từ bỗng rượu sẽ được khử qua dầu ăn, cùng trứng vịt thành loại nước chấm sền sệt.Người ta sẽ nguyên cả hạt tiêu, muối hạt, ớt cay xanh, hành là những gia vị không thể thiếu. Kẹp đủ các loại lá nguyên liệu đi kèm:  thịt, tôm, da heo, gia vị rồi ăn cùng một lúc, nhai càng kỹ càng dễ nhận ra nhiều hương vị vừa có vị chan chát, vừa ngòn ngọt, chua chua và vừa bùi béo ngậy của thịt, tôm.

gỏi-lá 1

Sau mỗi lần ăn, bạn sẽ làm thêm một ngụm rượu được ngâm lâu ngày từ rễ cây đinh lăng. Cuối cùng là một nồi cháo cá lóc, nóng hổi để ăn lót bụng là tuyệt nhất. Theo như nhiều người dân phố núi, ăn gỏi lá nhiều rất tốt, bởi vì hầu hết đều là những lá cây thuốc nam có tác dụng chữa bệnh. Người  nào mắc các chứng bệnh về tim mạch, đường tiêu hóa… ăn vào  gỏi lá vào là có thể chữa bệnh.

#Heo rẫy nướng

heo-rẫy

Heo rẫy là loại heo  được đồng bào nuôi kiểu chăn thả tự nhiên, giống kiểu như gà nhà được thả tự do kiếm ăn nên được gọi là gà chạy bộ :). Heo rẫy có lớp da mỏng và rất ít mỡ, thịt có mùi thơm ngọt, sắn chắc và rất bổ dưỡng. Những con to nhất vào lúc trưởng thành cũng chưa đầy 20kg. Heo được làm sạch lông, mổ lấy hết nội tạng, tiếp đến sau đó tẩm ướp gia vị là các loại nguyên liệu từ núi rừng ủ nén, ngò gai, gốc mùi, sả, ớt. Heo được quay nguyên cả con bằng lửa than cho đến khi căng da chuyển màu vàng giòn rộm, tỏa mùi thơm phưng phức.

#Cơm Lam

Cơm lam được xem là món ăn đặc sản của mãnh đất Tây Nguyên. Để có được món ăn đặc sắc này đòi hỏi một sự tỉ mỉ đến từng chi tiết. Đầu tiên bạn phải chọn được những cây nứa ngô còn non, chặt lấy gióng lưng chừng nứa rồi chặt bỏ đi đầu mặt, dùng lá nút lại, sau đó chất củi xung quanh đốt cho sôi. Gạo nếp dùng để làm cơm lam phải chọn loại nếp trắng, thơm, dẻo, tốt nhất là “khảu tan” (nếp tan). Ngâm gạo với nước, vo sạch, rắc ít muối và trộn đều rồi cho vào ống lam, cùng với dòng nước suối trong vắt sẽ tạo nên một cơm lam hương vị đặc biệt của núi rừng.

com-lam

Lúc cơm chín, chẻ bỏ đi lớp cháy đen bên ngoài ống cơm thật khéo léo cho đến khi bao bọc phần ruột cơm chỉ là một lớp nứa mỏng. Cắt mỗi ống như vậy thành năm hay bảy khúc, khi ăn chỉ cần bóc bỏ lớp nứa bên ngoài, ăn kèm với thịt gà hay thịt lợn rừng nướng  trong ống tre, món này ngon nhất vẫn là ăn với muối vừng.

#Những món nướng trong ống Lô Ô

món-nương

Với những nguyên liệu sãn có từ núi rừng, những người dân tộc Ba Na ở Kon Tum đã khéo léo chế biến thành những món ăn nướng trong ống lô ô vô rất độc và lạ. Những loại rau, cá sông, cá suối và các loại thịt gia súc sau khi rửa sạch cầm được băm nhỏ hoặc xắt thành sợi.  Cà đắng, cà tím được xắt thành miếng. Cá mổ loại bỏ hết ruột, thịt được cắt ra trộn rau rừng, măng rừng, sả, tiêu được giã nhỏ cho vào ống lô ô. Còn thịt gia súc và gia cầm sẽ được thui trên bếp lửa rồi mới cạo hay vặt lông. Sau đó xẻ thịt, chặt từng khúc nhỏ, trộn gia vị cho vào ống lô ô để lên lửa than cây rừng nướng cho đến chín thơm phức hương vị độc đáo mà không có nơi nào có được.

#Cá Tầm

cá-tầm

Trên cao nguyên Măng Đen, Kon Tum là vùng có rất nhiều hồ, nước ở đây mát lạnh quanh năm. Vì vậy các loại cá hồi, cá tầm được nuôi và sinh trưởng thuận lợi ở đây. Đến nơi này bạn sẽ được thưởng thức món cá tầm mới được bắt lên từ hồ tươi roi rói. Cá tầm sẽ được làm sạch, tẩm ướp những gia vị từ các loại cây dược liệu của núi rừng Măng Đen, sau đó đem hấp, um hoặc nướng, sấy…  bằng than hồng, có thể nấu với măng le rừng chua món nào củng ngon tuyệt.

#Gà Nướng

gà-nướng

Món gà nướng có rất nhiều biến thể. Riêng món Gà nướng của người Xê Đăng ở huyện Kon Plông , Kon Tum đã được công nhận là 1 trong 50 món ăn ngon của Việt Nam. Để làm được món này trước tiên bạn chọn loại gà nuôi thả rông, chỉ nhỏ tầm 1kg đổ lại nhưng thịt săn chắc, làm sạch nguyên con, tẩm ướp các loại gia vị theo một công bí truyền riêng thức riêng, và  không thể thiếu mật ong rừng, sau đó phơi ngoài gió một lúc cho thịt gà se lại, sau đó mới đem lên bếp than nướng. Vị ngọt của mật ong sẽ làm gà chín có màu vàng bóng rất đẹp mắt, dậy lên mùi thơm ngọt, tỏa hương thơm đến mức bạn đứng xa cả chục mét vẫn có thể bị kích thích rất mạnh.

#Rượu Cần

rượ-cần

Hầu hết lễ hội, tết nào, đồng bào Tây Nguyên cũng đều có nghi thức uống rượu cần. Theo họ tin tưởng, là do Trời (Yang) sai thần linh xuống trần dạy cho con người cách nấu rượu đủ loại: từ gạo, mì, bắp… để tế lễ dâng lên đấng tối cao trong năm.

Rượu cần Ba Na được các dân tộc ở Tây Nguyên khen là ngon nhất, tiếp đó mới là rượu của người Ê-đê, Xơ-đăng. Rượu cần Tây Nguyên được uống bằng 1 cái ống gọi là cần. Uống rượu cần để thể hiện sự đoàn kết, thương yêu lẫn nhau… Mọi người cùng uống với nhau chung cần, trẻ, già, trai, gái nhâm nhi thịt trâu nướng mà không sợ mất vệ sinh.

Rượu cần có nhiều loại. Rượu thóc là lúa mới xay, rửa cho sạch, ngâm nước rồi trộn men để bỏ vào ché. Lấy lá chuối bịt chặt miệng ché độ năm, sáu hôm sau là dùng được. Rượu cơm là rượu làm bằng gạo nấu thành cơm ủ với men; hoặc là trộn đều bỏ vào ché; hay bỏ một lớp cơm, một lớp men cũng được. Cơm rượu chỉ độ vài ba hôm là nở tràn ché. Còn rượu kê, bo bo, bắp, mì, v.v… thì cũng làm theo cách trên.

Cần uống rượu thường được làm bằng cây trúc hay cây triêng. Cuốn cây triêng thường dài cả mét, chặt đem về phơi khô, rút lõi bỏ đi, dùng làm cần rượu thì tuyệt vời.

Có thể bạn quan tâm:

Khám Phá Di Sản

( Tổng Hợp )